Zorgprofessionals zorgen uit liefde voor een ander. Maar juist wie goed wil zorgen, loopt soms het risico alles zelf te willen doen. Terwijl er om elke cliënt ook een netwerk staat: familie, vrienden en buren die iets willen of kunnen betekenen. Een prettige samenwerking met hen is belangrijk.
De COUP-methode is een van de hulpmiddelen die kunnen bijdragen aan het in kaart brengen van het netwerk en dat netwerk in beweging te krijgen. Niet omdat het moet, maar omdat het kan. In co-creatie met Omring heeft de Hogeschool van Amsterdam een training ontwikkeld over informele zorg waarbij onder andere de COUP-methode aan bod komt. Maar de training gaat nog veel verder, namelijk over het hoe en waarom van informele zorg en de kansen en de obstakels die je kunt tegenkomen. In februari 2025 gingen de eerste teams daarmee aan de slag. Omdraaiers Sylvia Mandemaker en Mirjam Nootebos vertellen hoe dit in zijn werk ging, en wat het opleverde. Ze delen hier ook hun gouden tips.
Hoe werkt het?
Tijdens de trainingen gaan medewerkers van Omring in op het hoe en waarom van informele zorg, de hobbels die je kunt tegenkomen en welke hulpmiddelen er zijn om in gesprek te gaan met een cliënt en het netwerk. Daarbij maken ze onder andere ook gebruik van de COUP-methode met de vier pijlers contact, ondersteunen, uitnodigen en participeren.
Wat heeft het opgeleverd?
De reacties waren in eerste instantie wisselend. Er was vooral behoefte om de training meer ‘van Omring’ te maken.
“We kregen terug dat collega’s het belangrijk vonden dat deze aanpak vanuit de organisatie komt – niet van henzelf als individu. Ze wilden niet degenen zijn die ‘de hete kolen uit het vuur moeten halen’. Het voelde voor hen veiliger om het gesprek aan te gaan als het onderwerp al eerder ergens ter sprake was gekomen. Op de website, in een folder of in de nieuwsbrief.” Een intern filmpje van de directeur hielp om de training Informele zorg breder te positioneren. Daardoor werd het niet iets ‘nieuws’ of ‘experimenteels’, maar een logische volgende stap in hoe er al wordt samengewerkt met het netwerk rondom een cliënt.
Gouden tips:
- Maak heel duidelijk wat mag en wat kan. Vuistregel: er kan veel meer dan je denkt!
- Begin bij nieuwe cliënten en hun naasten. Dat gesprek is makkelijker te voeren dan wanneer iemand al enige tijd zorg ontvangt en iets anders gewend is.
- Wees nieuwsgierig: verdiep je in de cliënt en zijn netwerk en kom te weten waar zij gelukkig van worden. Want daar draait het uiteindelijk om. Dus: wat kunnen zij voor elkaar betekenen?
- Besef dat het netwerk van je cliënt verder reikt dan de partner en de kinderen. Misschien zijn er wel vrienden of buren die iets kunnen betekenen voor je cliënt?
- Maak het klein en behapbaar.
- Ga op zoek naar ‘de energie’ en haak daar op in! Waar heeft iemand zin in? Is hij of zij misschien al bezig met iets waar dit goed op aansluit? Een collega opperde om naasten te betrekken bij de handverzorging. Omdat ze heel nieuwsgierig was naar de reactie, heeft ze het gewoon bij ze gepolst. Dat is een goed startpunt.
- We zouden in de toekomst graag een open digitaal familieplatform willen: een goede plek om een oproep te plaatsen. Op momenten dat er nood aan de man is, maar ook zo maar. Zo zou je bijvoorbeeld een oproep kunnen doen of iemand een keertje wil komen koken. Hou het in eerste instantie bij één keer! Dan blijft het leuk en is de drempel lager om vaker te komen koken.
Meer weten over de training?
Verder praten over de training met informele zorg, de ervaringen en hoe jij dit in jouw organisatie kunt implementeren? We verbinden je graag met een van de Omring-omdraaiers, ze delen hun ervaring graag met je! Mail ons via: hallo@izi.nu.
