Margreet van Benthem

“Zorg begint met een gesprek, niet met een aanvraag”

– Margreet van Benthem, Evean

Margreet van Benthem

Margreet van Benthem was meer dan 25 jaar lang HR-adviseur bij Evean in Purmerend. Nu werkt ze als verpleegkundige. “Dit is wat ik wil blijven doen. Ik houd van de diversiteit van dit werk: geen dag is hetzelfde!” 

Volgens Margreet van Benthem zit de toekomst van de zorg niet alleen in handen van professionals, maar ook – en misschien wel vooral – in het netwerk rondom een cliënt. “Die netwerken zijn veel ouder en betrokkener. Vaak weten ze meer over een cliënt. Laten we daar gebruik van maken en niet alleen naar professionele zorg kijken.” Volgens haar is de oproep helder: durf los te laten. Durf te vragen. En durf het anders te doen.”

Verwachtingen managen 

“Elke dag moeten we wel een keer tegen iemand zeggen dat we vol zitten. Juist daardoor voel je de noodzaak om nog eens goed te kijken naar een aanvraag. Liefst samen met de aanvrager om te kijken wat ze zelf nog kunnen doen. Het zou zomaar kunnen zijn dat een vraag helemaal niet bij de thuiszorg hoort, maar gewoon bij een familielid, een buur, of een goede vriend. Een buurvrouw is veel dichterbij, en kan vaak direct inschatten wat er nodig is. Ik denk echt dat we te snel in dat gat van de zorgvraag springen.” 

Margreet ziet ook ontwikkelpotentieel in de samenwerking met ziekenhuizen. “We hebben niet altijd hetzelfde perspectief; dat kan het soms lastig maken. Zo is een ziekenhuis over het algemeen niet op de hoogte van de situatie bij iemand thuis, of er een netwerk is dat eventueel kan bijspringen. Wij, aan de andere kant, zijn niet in de buurt van de cliënt als hij uit het ziekenhuis wordt ontslagen. We weten dus op dat moment ook niet exact welke zorg we moeten inplannen. In een ideale wereld managen we samen de verwachtingen, met het ziekenhuis én de cliënt, waarbij zelfredzaamheid het uitgangspunt is.” 

Zelf doen versterkt je gevoel van eigenwaarde

“Het versterken van zelfredzaamheid bij cliënten is eigenlijk een must. Niet alleen vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, maar ook omdat het zo belangrijk is voor iemands gezondheid en eigenwaarde. Zelf doen is geen straf, het is een kracht. Als je mensen en hun netwerk niet actief betrekt bij wat je doet, worden ze sneller afhankelijk. En die passiviteit kan weer negatieve effecten hebben op iemands gezondheid. Je ziet ook dat mensen heel graag dingen zelf willen kunnen. Het maakt ook dat zij – en hun netwerk – de zorg op deze manier langer volhouden. Het is dus duurzamer.”

Durf te vragen 

Maar dat vraagt een andere benadering – van iedereen, beaamt Margreet. “We moeten het aandurven om patiënten en hun netwerk te vragen of ze ons kunnen helpen. Ook de kinderen of de buren. Dat kost ons nog best veel moeite. Terwijl – als je het eenmaal doet – blijkt dat ze juist graag een handje willen helpen. Het is heel leuk om te zien hoe iemand ook echt trots is als iets lukt. Vaak kunnen ze veel meer dan ze van zichzelf verwachten.” 

Deel je successen én je missers

Margreet weet ook: veranderen gaat niet vanzelf. “Routine los durven laten is belangrijk, zodat er ruimte ontstaat om iets nieuws te proberen. We willen graag dat grote veranderingen in de zorg snel gaan, maar dat is niet realistisch. Want routine en het oude systeem vernieuwen kost tijd.” Toch kan het. Door samen te leren. “Nieuwe inzichten en ervaringen met elkaar delen, biedt een een leuk en ander perspectief. Doordat je vaak zo vastzit in je eigen routine, ben je je daar niet altijd bewust van. Open staan als zorgprofessional is heel belangrijk. Want juist als we ons werk minder dichttimmeren, ontstaat er ruimte voor nieuwe perspectieven en inzichten. In tijden van verandering leer je eigenlijk constant. Laten we dat delen. Deel je successen, maar ook als iets dus niet werkt.”

Geen overvolle inbox meer, maar een actief netwerk

De echte shift? Die begint bij de intake. Niet invullen, maar onderzoeken. “Als thuiszorg moeten we meer tijd nemen. Tijd om samen met het netwerk van een cliënt te onderzoeken hoe we willen zorgen en welke zorg we willen verlenen. Niet automatisch doen wat we altijd deden. Dat kost misschien in eerste instantie meer tijd. Maar als dat tot een actief netwerk leidt, krijg je vervolgens ook de ruimte om betere zorg te verlenen. En dat is pas echt een win-win.”