Bart Hugen is bestuurder bij Vierstroom Zorg Thuis, onderdeel van de ouderenorganisatie Fundis. Vierstroom ondersteunt inwoners in het gebied van Woerden, Gouda, Zoetermeer tot Delft/Rijswijk en van Capelle/Krimpen, Lansingerland tot Alphen a/d Rijn met wijkverpleging. Hij vertelt over zijn betrokkenheid bij iZi en hoe hij het gedachtegoed van de beweging denkt te borgen. 

“Het echte enthousiasme voor iZi ontstond volgens mij tijdens de eerste Draaidag in 2024. Daarvoor waren er al een aantal medewerkers binnen Vierstroom die aansloegen op het idee, maar tijdens de Draaidagen gebeurde het pas echt: je zag een versnelling ontstaan.” 

Persoonlijke motivatie

“Ik ben waarschijnlijk een beetje een uitzondering: ik heb gezonde ouders en schoonouders en ben dus weinig bezig met mantelzorg. Mijn motivatie komt denk ik uit een andere hoek. Ik ben ooit opgeleid als arts. Vanuit die achtergrond heb ik ook vijf jaar in de tropen gewerkt. Daar zag ik wat voor invloed een sterke gemeenschap kan hebben. Toen is er misschien al een zaadje geplant om meer te denken vanuit de buurt.” 

Netwerk benutten

“Eigenlijk is het niets nieuws: de buurt betrekken. Maar tegelijkertijd kun je niet een gemeenschap bouwen vanuit regels. Neem de voorzorgcirkels: je kunt niet vanachter je bureau bedenken dat je een groei van 25% wilt realiseren. Zo werkt dat niet. Sociale cohesie bereik je niet zomaar. Daarom hebben we het nu over een andere boeg gegooid met een experiment waarbij we tegen alle 5000 Fundis- medewerkers zeggen: ga je inzetten voor je buurt. We kunnen je daarbij financieel ondersteunen. En dan hopen dat we hiermee ook bij mensen komen die we anders niet zouden bereiken. Even zien wat dit oplevert. We verwachten echt geen wonderen; het blijft een leerproces. Maar interessant is het wel.” 

Omdraaier of rugwindgever 

In de iZi-beweging zijn er omdraaiers: pioniers die in het rode papieren bootje van verandering stappen. En er zijn rugwindgevers: de mensen die deze pioniers steun en dekking geven, zodat zij vooruit kunnen varen. Tot welke groep behoort Bart? “Interessante vraag! Ik hoop eigenlijk dat ik een omdraaier ben, maar vanuit mijn functie ben ik natuurlijk ook een rugwindgever. Zo zijn we ook gestart met een nieuw soort rooster in de wijkverpleging. Ik wil af van al die administratie en regels. Daar moet de nadruk niet op liggen. Mijn ideaal is dat we alleen het absoluut noodzakelijke registreren. Dat is een complex proces en vereist een andere manier van kijken en doen. In dit voorbeeld ben ik dus zowel omdraaier als rugwindgever.” 

Bottom-up of top-down 

Hoe zorg je ervoor dat een beweging zoals iZi zich zowel vanaf de vloer (bottom-up) als vanuit het bestuur (top-down) verspreidt? Hoe krijg je de spreeuwen aan het vliegen? “Drie jaar geleden introduceerden we casemanagement 2.0. Dat initiatief kwam echt bij de casemanagers zelf vandaan. We zaten een beetje in onze maag met de toenemende vraag naar casemanagers dementie. Het credo was: iedereen met dementie een casemanager. En wij dachten: dat gaan we niet volhouden. Toen hebben we een driesporenbeleid bedacht, samen met het wijkteam. De casemanager komt pas op het laatst in beeld. Een mooi voorbeeld van een bottom-up beweging.”

iZi borgen binnen de organisatie

De iZi-beweging is bij Vierstroom goed op dreef, hoe zorg je ervoor dat de iZi-mindset in het betrekken van het sociale netwerk wordt geborgd binnen de teams en de organisatie? “Ja, het borgen van dit gedachtegoed is iets wat ons momenteel heel erg bezig houdt. Hoe doe je dat? Hoe gaan we hiermee volgend jaar verder? We voeren daar intern veel gesprekken over. En dan gaat het niet alleen om iZi, maar ook om de digitale ontwikkelingen, reablement, positieve gezondheid, passende zorg – allemaal losse projecten, ondergebracht in aparte projectgroepen. Hoe breng je dat allemaal bij elkaar zodat iedereen van de ander afweet? Het vraagt niet in de laatste plaats ook om een andere vorm van communicatie. Veel storytelling. Hoe krijg je mensen mee? En zorg je ervoor dat je boodschap ook echt gaat landen? Een mooie uitdaging! Terwijl we allemaal hetzelfde doel nastreven: ervoor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen.”

Gouden tip

Wat zou Bart andere bestuurders willen meegeven? “De meest belangrijke boodschap is denk ik: doe het gewoon. Bedenk niet te veel regels, maar laat het gebeuren. Zoek de balans tussen een plan maken en tegelijkertijd meebewegen. Accepteer ook dat je soms faalt. Soms werkt iets gewoon niet. Je kunt niet succesvol zijn zonder te falen. Sommigen maken het zelfs tot een doelstelling: als je niet faalt, heb je niet voldoende uitgeprobeerd. Zo ver zou ik niet willen gaan. Wat ik veel belangrijker vind: leer van je falen. En heb geduld. Want dat heb je nodig.”